Ik schreef er al eerder over wat mycelium mij leerde over tempo, ritme en loslaten. Maar misschien was juist het object dat niet lukte daarin mijn belangrijkste leermeester.

Een van mijn myceliumobjecten groeide in een kas waar de omstandigheden niet optimaal waren. Er ontstond een andere schimmel en de vorm groeide niet helemaal aan elkaar. Het voldeed niet aan wat ik voor ogen had. Vanuit mijn oorspronkelijke plan was het een mislukking.

Toch bleek juist daar iets wezenlijks te gebeuren.

Toen ik het object uit de groeivorm haalde en in een metalen spiraal – de dragers van mijn myceliumobjecten in de boom – hing, ontstond er een onverwacht en bijzonder beeld. Wat niet gelukt was, hoefde niet weggegooid te worden. De breuk, de open plekken en de onvolmaaktheid werden onderdeel van een nieuwe vorm.

Hier raakt het werk voor mij aan een ander aspect van Surrender to Life: de relatie tussen dood, verval en nieuw leven.
In onze menselijke beleving zien we de dood vaak als een einde. Maar in de natuur is dood nooit alleen maar verdwijnen. Wat afsterft, wordt voeding voor iets anders. Verval wordt humus. Het ene leven maakt letterlijk de weg vrij voor het volgende.

Ook de woorden van Mingyur Rinpoche in het boek In Love with the World, wat ik las, helpen mij om de dood anders te bekijken: niet als een definitief eindpunt, maar als een overgangsfase, die elke dag kan plaatsvinden. Een fase waarin iets verandert, waarin er iets verschuift en vaak lichter wordt omdat we de tijdelijkheid van dingen inzien.

Het myceliumobject liet mij dat op een heel concrete manier ervaren. Wat ik eerst als mislukking zag, werd een bron van verdere betekenis. Het hoefde niet opnieuw gemaakt of gerepareerd te worden. Door het te accepteren zoals het was, kon het een nieuwe vorm aannemen.

Misschien is dat wel de essentie van overgave: niet vasthouden aan de vorm (of het verhaal) die je voor ogen had, maar ruimte laten voor wat wil ontstaan, veranderen en vergaan.

Het object dat niet helemaal groeide zoals bedoeld, werd daarmee voor mij geen mislukt object, maar een levend bewijs van transformatie.